ul. Pogodna 2 lok. 14, 00‑785 Warszawa
tel. +48 22 402 66 43, tel. kom. +48 513 468 655
fax: +48 22 402 66 43
dustin@dustinducane.com

Nieuczciwa konkurencja

Tekst jednolity ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. jest dostępny na stronach Sejmu. Tekst uległ pewnym zmianiom od czasu ogłoszenia jednolitego tekstu, w razie pytań, zapraszam do kontaktu.

Czujesz że konkurent postępuje nieuczciwie ale nie znasz konkretnego łamanego przepisu?

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. jest stosowana od lat z powodzeniem przez przedsiębiorców mających świadomość jej istnienia i zdecydowanych przeciwdziałać czynom nieuczciwej konkurencji innych przedsiębiorców.

Musicie wiedzieć o dwóch podstawowych kwestiach:

Po pierwsze, jeżeli macie wrażenie, że ktoś postępuje wobec was nieuczciwie, to pamiętajcie, że w ustawie zawarta jest klauzula mówiąca generalnie o postępowaniu sprzecznym z dobrymi obyczajami. Nie musicie zatem szukać dokładnego przepisu odpowiadającego postępowaniu owego przedsiębiorcy.

Po drugie, ustawa ma zastosowanie nie tylko wobec waszych konkurentów, ale i innych przedsiębiorców mogących mieć wpływ na wasz szeroko rozumiany biznes. Przykładem z orzeczeń sądowych jest np. producent parkietów, który wykorzystał niezgodnie z prawem
– a więc „ukradł” – logo producenta samochodów.

Jeżeli inny przedsiębiorca:

  • podszywa się nazwą lub logo pod was na waszym lub innym rynku;
  • skopiował wasz produkt kolorem lub wyglądem (uwaga! nie zawsze potrzebujecie patentu, wzoru użytkowego i przemysłowego do ochrony waszych praw!);
  • podszywa się pod wasz produkt wyglądem opakowania (uwaga! podobieństwo nie musi być stuprocentowe – wystarczy, że wywołuje skojarzenia z waszym produktem lub wprowadza w błąd niektórych konsumentów). Nie bądźcie takiej sytuacji bierni, raz utracona forma wyglądu opakowania staje się generyczna i każdy będzie mógł ją skopiować. Nie zawsze potrzebujecie zarejestrowanego znaku towarowego do ochrony waszych praw! (moja publikacja na ten temat);
  • podszywa się pod oznaczenia geograficzne pochodzenia produktu;
  • używa oznaczenie towarów lub usług, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich;
  • wykorzystuje wasze poufne informacje (dotyczy to także byłych pracowników);
  • nagabuje lub podkupuje waszych pracowników albo klientów;
  • przekupuje urzędników państwowych (uwaga! dodatkową sankcją może tu być w takim przypadku kara w wysokości 10% przychodów przedsiębiorcy!);
  • rozpowszechnia kłamliwe plotki o waszej firmie (‘bankrut’), pracownikach (‘lenie’) i zarządzie (‘złodzieje’);
  • udaje klienta w rozmowie z innymi klientami;
  • wychwala się kłamliwie, np. nieprzysługującymi lub nieścisłymi tytułami, atestami, wynikami badań i wyróżnieniami;
  • stosuje dumping;
  • nakłania innych do nie kupowania od was lub niesprzedawania wam;
  • pobiera tzw. „opłaty półkowe”;
  • wymusza od ciebie zakup towaru lub usług niepotrzebnych wam, i stawia taki zakup jako warunek kupna wartościowego waszegp towaru;
  • stosuje piramidę finansową;
  • stosuje reklamę sprzeczną z dobrymi obyczajami, np. obraża rasy, religie lub moralność;
  • stosuje reklamę wprowadzającą w błąd;
  • stosuje kryptoreklamę, w tym w postaci ‘anonimowych’ wpisów w Internecie;
  • stosuje nagabywającą reklamę, np. spam;
  • stosuje reklamę porównawczą – w teorii taka reklama jest dozwolona w Polsce, w praktyce, rzadko z powodu podejścia sądów i wygórowanych wymogów prawa daje się bronić w postępowaniu;
  • rozdaje klientom premie o dużej wartości i różniącą się od przedmiotu sprzedaży;
  • wmawia klientom, że wygrali w loterii ale muszą najpierw kupić produkt lub usługę;
  • w inny sposób postępuje w oczywisty sposób nieuczciwie wobec was (moja publikacja na temat);

to możecie wystąpić do sądu cywilnego o:

  • zaniechanie niedozwolonych działań, czyli zakaz sądowy tych działań;
  • usunięcie skutków niedozwolonych działań, czyli przywrócenie do stanu poprzedniego;
  • złożenie jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, czyli np. reklama w prasie, w TV, w radiu, billboard;
  • naprawienie wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych, czyli o odszkodowanie;
  • wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych, czyli wydanie zysków nieuczciwych;
  • zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego.

Macie trzy lata od daty czynu na dochodzenie waszych praw.

Jeszcze jedna uwaga, czyn nieuczciwej konkurencji nie musi być zawiniony. Oznacza to, że inny przedsiębiorca nie musiał zdecydować, iż postąpi nieuczciwie wobec Was, wystarczy, że czyn nieuczciwej konkurencji mógł być konsekwencją, którą niekoniecznie przewidział.

W niektórych przypadkach można pociągnąć innego przedsiębiorcę do odpowiedzialności karnej. Dotyczy to następujących przypadków:

  • ujawnienie i wykorzystanie tajemnicy przedsiębiorstwa;
  • dokładne kopiowanie wyglądu produktów;
  • organizacja piramidy sprzedaży;
  • wprowadzanie klientów w błąd oznaczeniem produktów;
  • stosowanie nieuczciwej premii;
  • rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o sobie lub innych.

Na końcu pamiętajcie o tym, że ustawa nie funkcjonuje w próżni. Należy ją stosować w połączeniu z ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z dnia 23 sierpnia 2007 r., ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. oraz ustawą prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r.

W razie szczegółowych pytań, zapraszam do kontaktu.

Dustin Du Cane, radca prawny.